Học tập hiện thân: Khi giảng đường là nơi kiến tạo những giá trị mà trí tuệ nhân tạo không thể thay thế

Trong bối cảnh thông tin có thể dễ dàng tiếp cận và Trí tuệ Nhân tạo (AI) có khả năng giải đáp gần như mọi câu hỏi cơ bản, điều gì làm nên giá trị thực sự của một giờ học trên giảng đường đại học?

Tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 (HPU2), câu trả lời chính là "Học tập hiện thân" (Embodied Learning). Giảng đường giờ đây không còn là không gian truyền thụ kiến thức đơn chiều, mà đã chuyển hóa thành diễn đàn để sinh viên đối thoại, phản biện, phát triển nhận thức và cảm xúc – những giá trị cốt lõi của con người mà AI không thể mang lại. Tinh thần ấy đã được minh chứng sinh động qua "Sàn đấu tranh biện" trong học phần Phương pháp dạy học Lịch sử của sinh viên K50 Sư phạm Lịch sử và K50 Sư phạm Lịch sử - Địa lý, dưới sự dẫn dắt của TS. Ninh Thị Hạnh.

Sức nóng từ "Sàn đấu tranh biện" Với chủ đề: “Thảo luận nhóm là phương pháp dạy học tối ưu để phát triển toàn diện năng lực người học trong bối cảnh mới?”, không khí lớp học đã thực sự bùng nổ bởi những màn đấu trí kịch tính và lập luận sắc bén từ hai đội chơi:

Đội Ủng hộ: Nhấn mạnh ưu điểm của phương pháp thảo luận nhóm trong việc phát triển kỹ năng mềm, gia tăng hiệu quả học tập và thúc đẩy tư duy giải quyết vấn đề đa chiều.

Đội Phản đối: Sắc sảo chỉ ra những hạn chế thực tiễn, xoáy sâu vào tính độc lập, bài toán công bằng trong đánh giá năng lực cá nhân và vấn đề tối ưu hóa quỹ thời gian học tập.

Để có những màn thể hiện xuất sắc, mỗi đội đều có phiếu học tập hướng dẫn chi tiết về cách xây dựng luận điểm, lấy dẫn chứng và kỹ năng phản biện logic.

"Sàn đấu" được tổ chức chuyên nghiệp, tái hiện mô hình dạy học hiện đại với 3 vòng thi chặt chẽ (3 phút/đội/vòng):

Khởi động: Trình bày hệ thống luận điểm cốt lõi và tiến hành bác bỏ sơ bộ.
Đối chất: Phản biện trực diện các đòn "tấn công" của đối phương và xoáy sâu vào tính khả thi của phương pháp.
Tổng kết: Đúc kết các sai lầm trong lập luận của đối thủ, khẳng định lại lập trường và đưa ra thông điệp cuối cùng.

Không chỉ thể hiện tư duy nhạy bén, các đội còn để lại ấn tượng mạnh mẽ qua những slogan sáng tạo, mang đậm cá tính học thuật và gửi gắm nhiều thông điệp giáo dục sâu sắc.

Dưới sự đánh giá của Ban giám khảo (gồm TS. Ninh Thị Hạnh và đại diện hội đồng sinh viên) với bộ tiêu chí khách quan, minh bạch, kết quả chung cuộc phản ánh sự ngang tài ngang sức của các tập thể:

Lớp K50 Sư phạm Lịch sử: Hai đội hòa điểm một cách thuyết phục.
Lớp K50 Sư phạm Lịch sử - Địa lý: Chiến thắng gọi tên đội Ủng hộ.

Chia sẻ về trải nghiệm thực tế, các bạn sinh viên không giấu được sự hào hứng:

Sinh viên P.T.Q.N (Đội Phản đối): “Giờ học diễn ra rất vui và kích thích tư duy nhanh nhạy. Đặc biệt, em tích lũy thêm được rất nhiều kiến thức về cách thức tổ chức lớp học thông qua mô hình tranh biện và làm việc nhóm.”
Sinh viên V.T.P (Đội Ủng hộ): “Sự nhiệt tình và năng lượng của các thành viên đã làm nên một buổi học tuyệt vời. Trải nghiệm này mang lại cho em những bài học thực tế quý giá về kỹ năng phối hợp đồng đội.”
Sinh viên N.Y.N (Ban giám khảo): “Cả hai đội đều thể hiện sự tự tin, lập luận sắc sảo, tuân thủ nghiêm ngặt luật chơi và đưa ra được hệ thống dẫn chứng rất cụ thể, đa dạng.”

Dấu ấn của sự đổi mới "Sàn đấu tranh biện" không chỉ là nơi kiểm chứng kiến thức chuyên môn, mà còn là không gian để sinh viên bộc lộ bản lĩnh và khả năng vận dụng linh hoạt các phương pháp sư phạm. Mỗi luận điểm được nêu lên, mỗi màn phản biện được xây dựng đều khẳng định vai trò chủ động của người học trong tiến trình kiến tạo tri thức.

Buổi học là một minh chứng điển hình cho định hướng đổi mới phương pháp dạy học Lịch sử: vươn ra khỏi việc ghi nhớ sự kiện thụ động để hướng tới hình thành phẩm chất, năng lực thông qua trải nghiệm thực tiễn và tương tác đa chiều. Đây chính là nền tảng vững chắc để các "nhà giáo tương lai" phát triển tư duy nghề nghiệp trong kỷ nguyên giáo dục mới.

Xin trân trọng cảm ơn TS. Ninh Thị Hạnh đã tạo ra một môi trường học tập năng động, giàu tính thực tiễn và truyền cảm hứng cho sinh viên Khoa Lịch sử HPU2.

Một số hình ảnh: