Hội thảo khoa học “Tiếp biến và bản sắc: Lịch sử Việt Nam trong bối cảnh khu vực và toàn cầu”

Sáng ngày 6/10/2026, Hội thảo khoa học với chủ đề “Tiếp biến và bản sắc: Lịch sử Việt Nam trong bối cảnh khu vực và toàn cầu” đã diễn ra tại Hội trường Hồng Hà, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Hội thảo do bốn cơ quan nghiên cứu và giảng dạy khoa học Lịch sử đồng tổ chức, gồm: Viện Sử học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; và Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2. Ngoài ra, Hội thảo nhận được sự chỉ đạo và hỗ trợ tổ chức của Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Mở đầu, PGS.TS. Võ Xuân Vinh phát biểu khai mạc Hội thảo. Tiếp đó, Hội thảo làm việc theo hai phiên. Phiên thứ nhất với chủ đề “Tiếp biến văn hóa và kiến tạo bản sắc Việt Nam” do TS. Nguyễn Văn Anh - Trưởng Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội và TS. Nguyễn Văn Dũng - Trưởng Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 chủ trì. Phiên hội thảo tập trung trình bày và thảo luận về các vấn đề khoa học đang thu hút sự quan tâm của giới sử học, như: vấn đề chính trị và tôn giáo Champa qua bia ký; hương ước cải lương đầu thế kỷ XX và trật tự làng xã ở đồng bằng Bắc Bộ; Việt Nam trong cạnh tranh giữa Nhật Bản với các nước phương Tây ở Đông Nam Á (1940-1945).

Phiên thứ hai với chủ đề “Việt Nam trong mạng lưới khu vực và toàn cầu: Nhà nước, xã hội và quản trị quốc gia” do PGS.TS. Võ Xuân Vinh - Viện trưởng Viện Sử học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và TS. Vũ Đức Liêm - Phó Trưởng Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chủ trì. Phiên hội thảo trình bày và thảo luận các vấn đề về Việt Nam mang tính liên khu vực và toàn cầu. Tại phiên này, Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 góp mặt với hai báo cáo tham luận đặc sắc, đóng góp nhiều nhận thức khoa học mới. TS. Nguyễn Thị Tuyết Nhung và học viên Lamphanh Kvaensankhoun thuyết trình về “Hoạt động nông nghiệp của người Việt ở Lào từ những năm đầu thế kỷ XXI cho đến hiện nay”. TS. Phùng Gia Bách và sinh viên Nguyễn Thị Lan Anh trình bày tham luận về “Quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong những thập niên đầu thế kỷ XXI”.

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Văn Dũng khẳng định các tham luận tại Hội thảo đều là những công trình nghiên cứu khoa học công phu, có nhiều đóng góp về học thuật và mở ra các hướng nhận thức mới trong nghiên cứu lịch sử. Thực tiễn tổ chức hai kỳ Hội thảo cho thấy, các thầy cô giáo và các nhà nghiên cứu đều nhiệt tình tham gia. Đó là tiền đề để bốn đơn vị tiếp tục tổ chức và mở rộng hoạt động ở các kỳ Hội thảo tiếp theo.

Tổng kết Hội thảo, PGS.TS. Võ Xuân Vinh nhấn mạnh những đóng góp học thuật của Hội thảo. Trên cơ sở kết quả đạt được, Phó Giáo sư khẳng định nghiên cứu liên ngành là yêu cầu bắt buộc trong nghiên cứu lịch sử hiện nay và trong tương lai. Các nghiên cứu lịch sử cần được tiến hành kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu của không chỉ của các ngành khoa học xã hội mà còn của các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ. Nghiên cứu Việt Nam cần đặt trong mối liên kết chặt chẽ với mạng lưới khu vực và không gian toàn cầu. Hội thảo sẽ được tổ chức định kỳ hằng năm, luân phiên tại bốn đơn vị để tăng cường sự kết nối liên tục về học thuật giữa các đơn vị và sự gắn kết của giới nghiên cứu lịch sử. Hội thảo cũng mở ra triển vọng đưa các thành tựu nghiên cứu đến gần hơn và ứng dụng vào giảng dạy đại học, sau đại học.

Một số hình ảnh: