Tập huấn chuyên môn “Nghiên cứu quan hệ quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”

Vào hồi 13h30 ngày 13 tháng 11 năm 2025, Khoa Lịch sử đã tổ chức tập huấn chuyên môn với chủ đề “Nghiên cứu quan hệ quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”. Buổi tập huấn chuyên môn diễn ra đã thu hút sự tham gia của toàn thể giảng viên trong Khoa Lịch sử.

PGS.TS Trần Xuân Hiệp (Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng) đã trình bày báo cáo “Công bố quốc tế trong lĩnh vực khoa học xã hội & nhân văn - Những vấn đề gợi mở” với các nội dung chính:

(1) Thế nào là một bài báo khoa học:

- Là một báo cáo được viết và xuất bản trong một tạp chí có bình duyệt mô tảnhững kết quả nghiên cứu gốc (Gastel & Day, 2016)

- Độ dài bài báo: 6000-12000 từ (KHXH); 30-50 TLTK

- Có tính nguyên bản, kết quả đáng tin cậy, ngôn ngữ rõ ràng, phương pháp phù hợp (định lượng-định tính)

- Của 1 tác giả/Nhóm tác giả à đánh giá khả năng chuyên môn & năng suất khoa học của người nghiên cứu.

(2) Cấu trúc điển hình của một bài báo khoa học theo tiêu chuẩn quốc tế:

- Title (tiêu đề): Thu hút sự quan tâm của người đọc (8-15 từ)

- Abstract (tóm tắt): tóm tắt nội dung bài báo (150-250 từ)

- Introduction (Mở đầu): Trình bày tầm quan trọng và mục đích nghiên cứu (500-1000 từ)

- Literature Review (Tổng quan nghiên cứu): Tổng hợp và phân tích các nghiên cứu trước đây liên quan đến nội dung của bài báo (kiểu như lịch sử NCVĐ) (1000- 2000 từ)

- Methods (Phương pháp nghiên cứu): Trình bày các phương pháp thực hiện để có kết quả cho bài báo (500 – 1000 từ).

Sau phần trình bày, báo cáo viên đã nhận được nhiều câu hỏi, trao đổi thảo luận sôi nổi của người tham dự:

(1) TS. Nguyễn Thị Nga: bài trao đổi mang ý nghĩa học thuật cao, gợi mở được nhiều nội dung nghiên cứu hay trong thời gian tới. Câu hỏi: Kinh nghiệm để đăng bài trên các tạp chí quốc tế như thế nào?

(2) TS. Trần Thị Thu Hà: Cách công bố quốc tế trên các tạp chí nghiên cứu khác nhau của các nước? Chia sẻ và gợi mở thêm một số chủ đề để thực hiện các nghiên cứu quốc tế.

(3) PGS.TS. Phạm Văn Lực: Làm cách nào để thúc đẩy công bố quốc tế về văn hoá vùng Tây Bắc?

PGS.TS. Trần Xuân Hiệp chia sẻ các nội dung trao đổi:

- Vấn đề kinh nghiệm nghiên cứu: Các tạp chí có thể có những quy định khác nhau về định dạng (form). Vì vậy phải xem kỹ thông tin cụ thể trong Hướng dẫn dành cho tác giả. Tạp chí uy tín là những tạp chí thuộc danh mục tạp chí quốc tế và quốc gia có uy tín do Quỹ phát triển KH&CN Quốc gia (Nafosted) ban hành (Số: 251 /QĐ-HĐQL-NAFOSTED ngày 11 tháng 12 năm 2019).

- Vấn đề gợi mở chủ đề nghiên cứu: Tìm kiếm các vấn đề về quan hệ quốc tế, xu hướng tập hợp lực lượng ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc. Đối với văn hoá Tây Bắc, các chủ đề có thể quan tâm như so sánh, đối chiếu các vùng văn hoá; công tác bảo tồn và phát triển văn hoá trong giai đoạn hiện nay.

Tiếp theo, TS Vũ Thị Thu Giang (Viện Sử học, Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) đã trình bày báo cáo với nội dung “Vấn đề POW/MIA và việc giải quyết vấn đề POW/MIA trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ”:

(1) Vấn đề POW/MIA:

- Vấn đề tù binh chiến tranh/quân nhân mất tích trong chiến tranh (Prisoners of War/Missing in Action - POW/MIA) là một trong những vấn đề quan trọng, nhạy cảm trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, tập trung vào nỗ lực tìm kiếm và xác định số phận các binh sĩ Hoa Kỳ được cho là bị mất tích trong Chiến tranh Việt Nam. Vấn đề này đã ảnh hưởng đến quá trình bình thường hóa quan hệ và vẫn là một yếu tố quan trọng trong quan hệ song phương, đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia.

- Hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ trong vấn đề POW/MIA là hoạt động nhân đạo lâu dài, là yếu tố quan trọng mở đường cho bình thường hóa quan hệ và phát triển quan hệ song phương. Sự hợp tác này bao gồm việc hai bên phối hợp tìm kiếm, thu hồi, xác định danh tính hài cốt quân nhân Mỹ mất tích, và cũng góp phần giúp Việt Nam tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Việt Nam.

(2) Việc giải quyết vấn đề POW/MIA trong quá trình bình thường hóa
quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ:

- Năm 1976, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ gửi thông điệp cho Việt Nam khẳng định: Vấn đề "kiểm điểm đầy đủ" về MIA sẽ là một trong những vấn đề hàng đầu của Hoa Kỳ, chỉ khi nào vấn đề này được giải quyết "một cách cơ bản" mới có thể đạt được tiến bộ thật sự trong việc bình thường hoá quan hệ giữa hai nước. Tháng 11 năm 1976, Hoa Kỳ nêu vấn đề MIA để lấy cớ phủ quyết và ngăn cản Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc.

- Ngày 20/1/1981, Ronald Reagan lên làm Tổng thống thứ 40 của Hoa Kỳ. Trong hai nhiệm kỳ của Tổng thống Ronald Reagan (1981-1989), vấn đề POW/MIA được xới lên. Phía Hoa Kỳ thường xuyên đưa ra vấn đề POW/MIA để gây sức ép đối với Việt Nam, coi đó là một trong những điều kiện tiên quyết cho việc bình thường hoá quan hệ hai nước.

- Việt Nam coi POW/MIA là vấn đề nhân đạo và chủ trương giải quyết các vấn đề nhân đạo tách khỏi các vấn đề chính trị. Nhưng, Việt Nam cũng nhìn nhận phía Hoa Kỳ coi việc giải quyết vấn đề POW/MIA và Campuchia là quan trọng hàng đầu để tiến tới bình thường hoá quan hệ hai nước. Vì vậy, Việt Nam có những chính sách tích cực để giải quyết sớm vấn đề POW/MIA.

(3) Việt Nam và Hoa Kỳ hợp tác tìm kiếm MIA sau khi bình thường hóa:

- Từ năm 1988 đến 2015, Việt Nam và Hoa Kỳ hoàn thành hơn 100 đợt hoạt động chung. Các đội quy tập của hai bên hoàn thành nhiều đợt hoạt động hỗn hợp với sự tham gia của hàng chục chuyên viên Hoa Kỳ và Việt Nam cùng các chuyên gia về điều tra và quy tập. Hai bên đã điều tra 4.241 lượt vụ (gồm 42 lượt vụ ngoài biển), khai quật hỗn hợp 685 lượt vụ (gồm 8 vụ ngoài biển), 53 đợt điều tra đơn phương (với 818 lượt vụ), 6 đợt khai quật đơn phương với 8 vụ tại các khu vực hạn chế, 61 đợt hợp tác điều tra 3 bên với Lào, Campuchia, sưu tầm hoặc nghiên cứu 27.035 thông tin liên quan đến MIA.

- Lịch sử đã chứng minh sự hợp tác tích cực Việt Nam - Hoa Kỳ trong việc giải quyết vấn đề POW/MIA.

Sau phần trình bày, báo cáo viên đã nhận được nhiều câu hỏi, trao đổi thảo luận sôi nổi của người tham dự:

(1) TS. Nguyễn Thị Nga: Vấn đề POW/MIA có vai trò như thế nào trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ hiện nay?

(2) TS. Nguyễn Văn Dũng: Nhân tố thúc đẩy vấn đề POW/MIA như thế nào và có ảnh hưởng gì đến quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ.

(3) PGS.TS. Phạm Văn Lực: Thực chất quan điểm của chính phủ Mỹ về vấn đề POW/MIA như thế nào?

TS. Vũ Thị Thu Giang chia sẻ các nội dung trao đổi:

- Thiện chí, tinh thần nhân đạo và sự hợp tác của Việt Nam và Hoa Kỳ đã góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh trong lòng hai dân tộc, giúp nhân dân hai nước hiểu nhau hơn, từng bước tạo dựng lòng tin, góp phần quan trọng thúc đẩy quan hệ tiến triển như ngày hôm nay.

- Lịch sử quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, thậm chí thù địch. Nhưng, vượt lên trên tất cả, cuối cùng xu hướng hợp tác cùng phát triển vì lợi ích của mỗi nước, vì hòa bình, văn minh nhân loại đã thắng thế.

Buổi tập huấn chuyên môn thực sự là một buổi chia sẻ bổ ích, thông qua đó các giảng viên khoa Lịch sử có thêm kiến thức, hiểu biết về cách tiếp cận nghiên cứu quan hệ quốc tế và thúc đẩy các công bố nước ngoài, góp phần trau dồi và nâng cao chất lượng giảng dạy các chuyên đề và học phần cho sinh viên trong thời gian sắp tới.

Buổi tập huấn chuyên môn kết thúc vào 16h30 ngày 13 tháng 11 năm 2025.

Một số hình ảnh: