Tập huấn chuyên môn “Văn hóa Óc Eo và vương quốc Phù Nam”

Vào hồi 14h00 ngày 23 tháng 04 năm 2026, Khoa Lịch sử đã tổ chức tập huấn chuyên môn với chủ đề “Văn hóa Óc Eo và vương quốc Phù Nam”. Buổi tập huấn chuyên môn diễn ra đã thu hút sự tham gia của toàn thể giảng viên và sinh viên trong Khoa Lịch sử.

PGS.TS Đặng Văn Thắng (trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Trường ĐHQG Hồ Chí Minh) đã trình bày báo cáo “Văn hóa Óc Eo và vương quốc Phù Nam” với các nội dung chính:

(1) Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, quá trình phát hiện và nghiên cứu

- Vị trí địa lí: 8 tỉnh thành, diện tích hơn 40.000 km²⁺

- Điều kiện tự nhiên của Nam Bộ: Theo Lê Bá Thảo, được hình thành do phù sa sông Mê Kông bồi đắp, trải qua nhiều giai đoạn hình thành và phát triển

(2) Quá trình phát triển văn hóa Óc Eo

- Văn hóa Óc Eo có 3 giai đoạn: Óc Eo sớm: TK II TCN – TK III; Óc Eo phát triển: TKIII - TK VII; Hậu Óc Eo: TK VII – TK XII

- Các loại hình di tích Óc Eo: di chỉ cư trú, di chỉ xưởng, đền thần Bà La Môn, Tháp Phật Giáo

- Nghề làm gốm: gốm thô, gốm mịn, gạch, ngói

(3) Vương quốc Phù Nam

- Vị trí: theo thư tịch cổ Trung Quốc: nước phù Nam nằm ở phía nam quận Nhật Nam

- Sự phát triển của nhà nước Phù Nam: khoảng đầu TK III, Vua Phù Nam mở rộng chinh chiến, đánh chiếm nhiều nước, bắt thần phục, tự xưng Phù Nam Đại vương, phát triển đến chế mạnh đầu tiên ở Đông Nam Á.

- Sự sụp đổ của Phù Nam: theo GS Phan Huy Lê cuối thế kỉ VI Phù Nam suy yếu và đầu thế kỉ VII bị một thuộc quốc là Chân Lạp thôn tính

Sau phần trình bày, báo cáo viên đã nhận được nhiều câu hỏi, trao đổi thảo luận sôi nổi của người tham dự:

(1) SV Phan Thị Thúy Trang – K51 SPLS: Tôn giáo chiếm ưu thế của vương quốc Phù Nam. Báo cáo viên: Đạo Bà la môn chiếm đa số, cao nhất là thần Visnu, Phật Giáo phát triển chủ yếu ở Trà Vinh

(2) TS Phùng Gia Bách: Tác giả chia sẻ thêm các phương pháp xác định niên đại của các hiện vật tại khu di tích Óc Eo Ba Thê, ý nghĩa trong công tác thuyết minh, bảo tồn? Báo cáo viên: Phương pháp đồng vị Cácbon C14, Phát quang, Bia kí, hiện vật khảo cổ, địa tầng, nghiên cứu so sánh

(3) TS Nguyễn Kim Dung: Cam-pu-chia có khẳng định Ăng-co Boray là thủ đô của vương quốc Phù Nam, căn cứ vào đâu để khẳng định Óc Eo là kinh đô của vương quốc Phù Nam? Việt Nam chọn tiêu chí nào là chính để trình công nhận di sản và tại sao? Báo cáo viên: Ăng-co Boray xây bằng gạch, kinh đô Óc Eo của Việt Nam là thành lũy. Việc làm hồ sơ công nhận trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, đưa ra các tiêu chí: kinh đô nổi bật của các nước ĐNÁ, nơi giao lưu văn hóa trên con đường tơ lụa trên biển.

Buổi tập huấn chuyên môn thực sự là một buổi chia sẻ bổ ích, thông qua đó các giảng viên khoa Lịch sử có thêm hiểu biết về những kiến thức và kỹ năng nghiên cứu cơ bản về văn hoá Óc Eo và vương quốc Phù Nam trong dòng chảy lịch sử đương đại, góp phần trau dồi và nâng cao chất lượng giảng dạy các chuyên đề và học phần cho sinh viên trong thời gian sắp tới.

Buổi tập huấn chuyên môn kết thúc vào 16h30 ngày 23 tháng 04 năm 2026.

Một số hình ảnh